GAP tan Yararlanan ve Yararlanmayanlar

(Adıyaman GAP Paneli)

14 Kasım 2008 günü GAP ve Adıyaman’ın ekonomik sorunlarını tartışmak için Adıyaman’dayız. Bu paneli, daha önce kararlaştırdığımız günde gerçekleştiremediğimiz için bugüne ertelemiştik. “GAP Adıyaman sınırları içinde olmasına rağmen Adıyamanlılar GAP’tan yeteri kadar faydalanmıyor, bu konuyu işleyelim” önerisi Adıyamanlı arkadaşlardan gelmişti.

Hem GAP’ı hem de Adıyaman’ın ekonomik sorunlarını işleyelim düşüncesi çerçevesinde, şehrin ekonomisini en iyi bilen kesimler olan Ticaret Odası, Ziraat Odası, Gazeteciler Cemiyeti ile İktidar (AKP) ve muhalefet (CHP) partilerinin milletvekillerini bir araya getirip bir toplantı düzenlemek ve bu konuları tartışmaya açmak istedik. Daveti baştan kabul eden milletvekillerinin sonradan mazeret bildirmeleri, paneli önce ertelememize sonra da onlarsız yapmamıza neden oldu.

Adıyaman Halk Eğitim Merkezi Salonunda yaptığımız panele konuşmacı olarak Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Zafer Ersoy, Ziraat Odası Başkanı Yakup Taş, Askon (Anadolu Aslanları İşadamları Derneği) Başkanı Mahmut Çelik ve Adıyaman Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Bilal Özgüven katıldılar. Şehrin ekonomik nabzını en iyi bilen kişilerin verdiği bilgiler oldukça önemli idi. Adıyaman basını tarafından da sonuna kadar izlenen panelde izleyicinin az olması beklemediğimiz bir sonuçtu.

Adıyaman Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Zafer Ersoy tütün kotasının işsizliği %13-14 artırdığını söyledi. Bilindiği üzere, Adıyaman, tütün üretimi ile ön planda iken, tütüne kota gelince hiç kimse tütün ekmez oldu. Geçim derdine her aileden iki kişinin gurbette olduğunu, orada da illegal işlerin içinde bulunduğunu belirten Zafer Ersoy “Türkiye’de üretilen elektriğin %20’si Adıyaman’da (Atatürk Barajı) üretiliyor ama Adıyaman bundan hiçbir fayda görmüyor” dedi. Ayrıca Adıyaman’da petrol çıktığını, çıkan petrolün %10’unun buraya aktarılması ile tüm sorunların çözüleceğini belirten Ersoy, siyasileri ve Hükümeti de eleştirdi.

Ziraat Odası Başkanı Yakup Taş ise bu salona kendi üyeleriyle birlikte gelmişti. Özelikle GAP, sulama ve tarım konusunda konuşan Yakup Taş şunları söyledi “GAP’tan yeteri kadar istifade etmiyoruz. Hangi havzada, hangi bölgede, hangi ürün uygunsa ona destekleme verilmeli. GAP eylem planındaki Koçali Barajının yapılacağı sözü yerine getirilmeli. Köylerimiz boşaldı, köye dönüş başlamalı”.

Toplantıya son anda dahil olan Askon (Anadolu Aslanları İş Adamları Derneği) Başkanı Mahmut Çelik ise özetle şunları söyledi:

“Bir ülkede milli politika olmadıkça kalkınma olmaz. Bugün buğdayımızı dışarıdan ithal ediyoruz. Türkiye’de milli bir tarım politikası yok. GAP hükümetler tarafından önemsenseydi bugün bitirilmiş olurdu. Adıyaman GAP’tan mahrum olmuş bir ildir. Sanayicinin ciddi anlamda sorunları var. Tütüne kota getirildikten sonra çiftçi ne ekeceği konusunda yönlendirilmedi, böyle bir yönlendirilme yapılmalıydı. Çözüm milli kalkınma projesidir. Adıyaman tarımla geçinen bir il, GAP’tan mutlaka sulama anlamında yararlanılmalı. Tarımsal sanayinin geliştirilmesi gerekir. GAP’ın sosyal projelerinden faydalanmamız gerekir”.

Adıyaman Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Bilal Özgüven ise tüm konuşmaları onayladığını belirterek GAP’ın tarihçesi, amacı, bugünü ile ilgili bilgiler verdi.

***

GAP’ı yıllardır bireysel olarak inceliyor, araştırıyorum. Ayrıca GAP’la ilgili birçok çalışmamız oldu. GAP, Güneydoğu’nun 9 ilini kapsayan bir kalkınma projesidir. GAP kapsamındaki 22 baraj ve 19 HES (hidroelektrik santralı) ile hem sulama hem de elektrik üretimi amaçlanmıştır. Gelinen noktada, GAP’tan faydalanan iller konusunda ortada bir tartışma vardır. Adıyamanlılar, GAP’ın kendi sınırları içerisinde olmasına rağmen faydalanmadıklarını söylerken Urfalılar da aynı şeyi söylemektedir. Oysa GAP iller arası bir tartışma odağı olmaktan öte bir milli projedir ve bitirilmemesi tüm Güneydoğu illerini ve tüm Türkiye’yi mağdur etmektedir. Adıyamanlı, Urfalı vatandaş sulamadan faydalanmadıklarını söylerken Mardin’deki, Siirt’teki vatandaş da GAP’ın sosyal projelerinden faydalanamadığını söylemektedir. Gene de şu geçeği göz ardı etmemek gerekir. GAP’tan tüm yönleriyle en fazla faydalanan il Urfa olmuştur. En fazla zararı gören il de Urfa’dır. Çünkü drenaj sisteminin oluşturulmadığı ve suyun kontrolsüz verildiği topraklar tuz deryası haline gelmiştir.

Adıyaman, dışarıdan bakınca ekonomik sorunlarını birçok ile göre aşmış gözükmektedir. Gaziantep sermayesinin şehre girmesi sanayiyi bir anda canlandırmıştı. 10 yıl öncesine göre çok daha gelişmiş ve iş alanlarına kavuşmuş bir Adıyaman var bugün. Ancak Ticaret ve Sanayi Odası Başkanının beyanlarına göre son zamanlarda özellikle de krizden etkilenen Adıyaman’da çok sayıda fabrika ve işyeri kapanmış durumdadır.

Tarımda çiftçiyi yönlendirmeme, çiftçiyi ne üreteceği ile baş başa bırakma sadece Adıyaman’ın sorunu değildir. Kasım ayı başlarında Tarsus’ta yaptığımız Çiftçi Sorunları toplantısında da benzer şikayetler gündeme gelmişti. Çiftçi kendisini bir yönlendirene ihtiyaç duymakta, çiftçi eğitime ihtiyaç duymakta, çiftçi doğru desteklenmeye ihtiyaç duymakta, ancak bu doğruları gösterecek bir devlete de ihtiyaç duyulmakta. Maalesef devlet bugün kimin yanındadır sorusu gittikçe cevabını bulamaz hale gelmektedir. Elbette ki devlet vatandaşın yanındadır, öyle olması gerekir. Ama hangi tarafa baksanız bir kargaşa hakim. Hangi dalı tutsanız bir plansızlık, programsızlık göze çarpmakta. Çiftçi desteklemelerinin bile çiftçinin işini görecek zamanlarda değil de seçimlerden bir-iki ay ya da bir iki hafta önce verilmesi bile her şeyin nasıl da siyasete alet edildiğinin göstergesi.

Bu ülkenin çiftçisi, bu ülkenin sanayicisi, bu ülkenin memuru, bu ülkenin öğrencisi, bu ülkenin emeklisi, bu ülkenin vatandaşı devleti gerektiği yer ve zamanda yanında görme ihtiyacı içerisindedir. Her şey devletten mantığıyla değil ama gerektiği her yerde devlet olmalıdır.

23.11.2008

dsucuka@hotmail.com

Bu yazı 2445  kere okundu