Güneydoğu’da Siyaset DTP’ ye Bırakılmış Değildir
29 Mart 2009 seçimleri Güneydoğu açısından tek partili bir siyaset yaratmış gibi gözükse de öyle değil aslında. Seçimin ertesi gün Güneydoğu DTP’ ye terk edildi eleştirileri, endişeleri de beraberinde taşıyordu. ‘Bundan sonra DTP Güneydoğu’da tek parti olarak daha da güçlenir mi’ idi o endişeler.
AKP’nin siyaset hayatına girdiği 2002 genel seçimleri, sonrasında 2007 genel seçimleri ve daha sonra da 2009 yerel seçimleri, AKP’nin yaşadığı üç seçim dönemidir. 2002 ve 2007 seçimleri genel seçimler, 2009 seçimleri de yerel seçimler olması vesilesiyle farklı kategorilerde değerlendirmek gerekir. Çünkü genel ve yerel seçimde, seçmen için kıstaslar farklıdır.
2002 seçimleri mevcut partilerin ve iktidarın bir anda silindiği; Meclis’e, sadece yeni kurulmuş olan AKP ile muhalefet partisi CHP olmak üzere iki partinin taşındığı, normalin ötesinde bir seçimdi. O nedenle 2007 seçimleri ile 2009 seçimlerine bir arada bakmak gerekir. Ancak bu iki seçim de genel ve yerel mantığıyla bakıldığı zaman çok fazla kıyaslanamaz. Yine de yan yana koyarak değerlendirme yapmak gerekirse Güneydoğu siyasi tablosunda keskin bir dönüş olmadığı görülecektir.
Güneydoğu için önce 2007 seçimlerine bakalım:
|
DTP %
|
AKP %
|
Üçüncü parti %
|
Batman
|
39.82
|
46.18
|
CHP 3.83
|
Diyarbakır
|
47.12
|
41.17
|
CHP 1.92
|
Şırnak
|
53.87
|
27.85
|
CHP 6.40
|
Mardin
|
39.28
|
43.72
|
CHP 6.86
|
Şanlıurfa
|
10.0
|
58.81
|
CHP 4.83
|
Gaziantep
|
5.20
|
59.54
|
CHP 17.20
|
Kilis
|
0.26
|
51.92
|
MHP 19.15
|
Adıyaman
|
8.20
|
65.08
|
CHP 14.07
|
Siirt
|
39.76
|
48.71
|
CHP 3.38
|
Şimdi de 2009 seçimlerini inceleyelim:
|
DTP %
|
AKP %
|
Üçüncü parti %
|
Batman
|
59.67
|
36.65
|
CHP 3.8
|
Diyarbakır
|
65.27
|
31.49
|
BTP 0.58
|
Şırnak
|
53.75
|
42.6
|
DSP 0.91
|
Mardin
|
36.32
|
45.04
|
DP 10.67
|
Şanlıurfa
|
10.49
|
39.30
|
BĞZ 44.03
|
Gaziantep
|
5.49
|
52.53
|
CHP 29.97
|
Kilis
|
0
|
49.90
|
MHP 26.20
|
Adıyaman
|
5.59
|
49.26
|
SP 24.08
|
Siirt
|
49.43
|
45.77
|
CHP 1.84
|
Bu tabloları karşılaştırınca Güneydoğu’nun DTP’ ye teslim edilmediğini görmek mümkündür. Her ne kadar AKP oy kaybına uğramış olsa da yine de Güneydoğu illerinde aldığı oylar yabana atılır oranda değildir.
Diyarbakır ve Batman’da %10 oy kaybı, Şırnak’ta %15 oy kazancı vardır. Urfa’daki durum ise tamamen adayla ilgili bir durumdur. AKP Urfa’da şayet eski adayı Fakıbaba’yı gösterseydi oy kaybetmez aksine artırırdı.
Güneydoğu’nun Batısına, yani Adıyaman, Urfa, Antep, Kilis illerine bakıldığı zaman DTP bu şehirlerde önemli bir varlık gösterememekte, dolayısıyla AKP’ye rakip olamamaktadır. Antep’te CHP, Kilis’te MHP, Adıyaman’da SP varlığı dikkat çekicidir.
Başbakan Siirt’i nasıl kaybettiklerini anlayamadığını söylemişti ama aslında Siirt’i az bir farkla kaybettikleri de gene tablodan görülmektedir. Belki farklı bir aday gerekiyordu Siirt için de.
Güneydoğu’da dört il belediyesini kazanan DTP, Doğu Anadolu’da da dört il kazanmış, ancak Batman, Diyarbakır, Van ve Hakkari’de oylarını bir miktar artırmıştır. Diğer dört ilde ise oyları aynı kalmış veya daha da azalmış olarak kazanmış bulunuyor.
DTP son seçimlerde oylarını artırmış olsa da Güneydoğu’nun DTP’ye bırakılmadığı ortadadır. Burada asıl önemli olan, Güneydoğu’da iki partili bir siyasetin devam ettiğidir. Kendini yeniden gözden geçirmeyi düşünen CHP Güneydoğu’da da varlık göstermeye çalışmalı, MHP ise yükselme çizgisini Güneydoğu’ya da yönlendirmelidir. Veya başka partiler de listeye girmelidir. Meclis iki partililikten kurtulup çok partili oldu ama Güneydoğu halen iki partili siyasete devam etmektedir. Daha sağlıklı bir siyaset için iktidarlar kadar muhalefetler de güçlü olmak durumundadır.
Sonuç olarak, gerek oy oranları gerekse yerel seçim farklılığı göz önüne alındığı zaman Güneydoğu’nun DTP’ye kaydığını söylemek doğru olmaz. Sadece, AKP belediyelerdeki üstünlüğünü kaybederek Güneydoğu’da biri ili daha DTP’ye kaptırmıştır. Belediye sayısı ve oy miktarlarında AKP yine de öndedir.
13.04.2009
dsucuka@hotmail.com
|